نقد فیلم خون به پا خواهد شد؛ صدایی که زمین را ناآرام می‌کند

نقد فیلم خون به پا خواهد شد

خون به پا خواهد شد صعود یک جوینده نفت را در جهانی دنبال می‌کند که زمین، خانواده و ایمان قابل معامله‌اند. دنیل پلین‌ویو موفقیت را می‌خواهد، اما رقابت برای او از کسب معاش فراتر می‌رود؛ تحمل حضور دیگری، مسئله اصلی است.

مشخصات: There Will Be Blood | 2007 | کارگردان: پل توماس اندرسن

صدایی که زمین را ناآرام می‌کند

شروع کم‌دیالوگ، کار و خطر را پیش از معرفی روانی شخصیت نشان می‌دهد. موسیقی جانی گرینوود زیر زیبایی چشم‌انداز اضطراب می‌گذارد. دنیل دی‌لوئیس با تغییر صدا و بدن، فاصله میان فروشندگیِ اجتماعی و خشمی خصوصی را اجرا می‌کند.

نقد فیلم خون به پا خواهد شد؛ نقاط قوت و محل بحث

تقابل دین و تجارت گاهی چنان نمایشی است که آدم‌ها به نیروهای انتزاعی شبیه می‌شوند. زنان نیز تقریباً غایب‌اند. اما حضور پسر، منطقِ تنها و خودساخته‌بودن شخصیت را مختل می‌کند: وابستگی را می‌خواهد و هم‌زمان از مسئولیتش می‌گریزد.

هنگام تماشا به چه توجه کنیم؟

به خطاب‌های عمومی پلین‌ویو و رفتار او در خلوت توجه کنید. تفاوتِ وعده با کنش، از ابزارهای اصلی فیلم برای نقد قدرت است.

استخراج از زمین و استخراج از رابطه

خون به پا خواهد شد، کار و مالکیت را در جهان دنیل پلین‌ویو به هم پیوند می‌دهد. او توان جسمانی، صبر و دقت دارد و می‌تواند خطر را تحمل کند. فیلم این توان را واقعی نشان می‌دهد، اما از آن نتیجه اخلاقی خودکار نمی‌گیرد. موفقیت به رابطه با کسانی وابسته است که زمین، کار یا اعتماد فراهم می‌کنند. پلین‌ویو در این روابط می‌تواند هم نیاز عملی را ببیند و هم فرد را به منبع قابل استفاده کاهش دهد. پل توماس اندرسن از همین اختلاف، شخصیت را می‌سازد. مهارت در تولید ثروت با توان حفظ رابطه انسانی برابر نیست.

آغاز کم‌گفتار به بدن و ماده زمان می‌دهد. کار پیش از آنکه به سخنرانی درباره موفقیت تبدیل شود، در فشار، حرکت و آسیب دیده می‌شود. این انتخاب مانع می‌شود پلین‌ویو فقط مردی با جمله‌های قدرتمند باشد. تماشاگر می‌فهمد او از تجربه عملی نیرو گرفته است. اما همان تجربه می‌تواند به خودتصویری تبدیل شود که وابستگی به دیگران را کوچک می‌کند. کسی که سخت کار کرده، ممکن است گمان کند همه دستاورد فقط متعلق به اراده اوست. فیلم به‌تدریج هزینه این تصور را در برخورد با مردم آشکار می‌سازد.

پدر بودن و نمایش اعتماد

حضور پسر در کنار پلین‌ویو به رابطه واقعی و تصویر عمومی هم‌زمان مربوط است. خانواده می‌تواند به او امکان اعتمادسازی بدهد، اما این کارکرد همه احساس را توضیح نمی‌دهد. فیلم اجازه می‌دهد محبت و استفاده در یک رابطه حضور داشته باشند. همین هم‌زمانی مسئله را دشوار می‌کند. اگر فقط فریب بود، قضاوت آسان‌تر می‌شد؛ اگر فقط عشق بود، نابرابری دیده نمی‌شد. پلین‌ویو باید با نیاز فردی روبه‌رو شود که نمی‌تواند همیشه مطابق برنامه اقتصادی او رفتار کند. محدودیت دیگری، ظرفیت محبت او را به آزمون می‌گذارد.

بازی دنیل دی‌لوئیس، صدا و بدن را به ابزار سلطه تبدیل می‌کند. پلین‌ویو می‌تواند برای جمع سخن بگوید و اعتماد بسازد، ولی در رابطه نزدیک نیز همان میل به تنظیم موقعیت باقی می‌ماند. اجرای او میان مهارت اجتماعی و خشم پنهان حرکت می‌کند. تماشاگر باید به لحظه‌هایی توجه کند که فرد مقابل از نقش مورد انتظار خارج می‌شود. در آن لحظه، احترام ظاهری ممکن است به تهدید بدل گردد. فیلم قدرت را فقط در مالکیت نشان نمی‌دهد؛ در حق تعیین معنای رفتار دیگران نیز می‌بیند.

دین و تجارت؛ رقابت برای اعتبار

رابطه با ایلای، دو شیوه کسب نفوذ را روبه‌روی هم قرار می‌دهد. یکی از زبان کار و فرصت استفاده می‌کند و دیگری از زبان ایمان و اجتماع. فیلم هیچ‌کدام را کاملاً بیرون از منفعت نگه نمی‌دارد. اما این به معنای یکی بودن ساده دین و تجارت نیست. باید دید هر فرد چگونه از نهاد و اعتماد جمعی برای حفظ جایگاه استفاده می‌کند. رقابت شخصی از همین مسیر به مسئله عمومی وصل می‌شود. مردم فقط تماشاگر نزاع دو مرد نیستند؛ زندگی و منابع آنان در نتیجه این رقابت نقش و هزینه دارند.

موسیقی و چشم‌انداز، ناآرامی را زیر ظاهر موفقیت نگه می‌دارند. با این حال سهم زندگی مستقل زنان و بخشی از جامعه محدود می‌ماند و روایت به دو مرد قدرتمند زمان بیشتری می‌دهد. پایان نیز می‌تواند برای بعضی مخاطبان بیش از حد نمایشی باشد. در بازبینی، توجه به تغییر معنای موفقیت مفید است. چه وقت ثروت امکان می‌سازد و چه وقت به ابزار فاصله گرفتن از هر وابستگی تبدیل می‌شود؟ اثر نشان می‌دهد میل به استقلال کامل می‌تواند فرد را از رابطه‌هایی جدا کند که به زندگی ارزش می‌دهند. قدرت بیشتر لزوماً تجربه غنی‌تر یا آسودگی بیشتر نمی‌آورد.

ادامه مسیر تماشا

این نقد بخشی از انتخاب ۱۲۰ فیلم برتر تاریخ سینما است. برای مقایسه زبان سینمایی، نقد نقد و بررسی فیلم «هشت و نیم» (8½)؛ 1963 را نیز بخوانید.

منابع اطلاعات فیلم و تصویر: مشخصات و عوامل فیلم؛ معیار مقایسه تاریخی: نظرسنجی سایت‌اندساوند. تحلیل و ارزیابی این متن، دیدگاه تحریریه این مجموعه است و از رتبه یا امتیاز مخاطبان نقل نشده است.

پوستر برای شناسایی اثر استفاده شده است؛ حقوق تصویر متعلق به صاحبان فیلم است. نام مأخذ تصویر در متن جایگزین آمده است.